Đây là giai đoạn đầy năm của trẻ. Khoảng 9-10 tháng tuổi, trẻ biết ḅ, 11-12 tháng, trẻ tập đi. Trẻ đă biết tập nói và hiểu một số lời nói, có thể sử dụng ngón tay dễ dàng, cầm được vật tṛn bằng ngón cái và ngón trỏ. Ở tuổi này, trẻ độc lập và “bướng bỉnh” hơn. Ta thường gọi hiện tượng này là trẻ ít hợp tác, nhưng các nhà tâm lư nhi khoa gọi là trẻ thiếu mềm mỏng. Thái độ bướng bỉnh, chống đối này thể hiện trong bữa ăn, khi mặc quần áo, biểu hiện tính độc lập, biết xấu hổ, sợ người lạ của cháu. Trẻ cũng có tâm trạng lo âu về những điều kỳ lạ sẽ xảy ra cho ḿnh, lo phải xa mẹ, tách mẹ, sợ phải nằm riêng một ḿnh và v́ thế dễ sinh mất ngủ.
Ở độ tuổi này, trẻ thường thiếu ngủ, do giấc ngủ ngày không đủ, do ham chơi và có các rối loạn giấc ngủ khác (thức dậy nhiều lần trong đêm, khó ngủ trong đêm)… V́ vậy, cần phải giữ đúng lịch ngủ, kiên tŕ và khéo léo dỗ cháu ngủ khi cháu thức đêm.
Thiếu ngủ
Giấc ngủ của trẻ bị gián đoạn có thể do ốm đau, nghỉ cuối tuần, tiệc đêm, đi du lịch dài ngày. Tuy nhiên, đó chỉ là thiếu ngủ trong thời gian ngắn, chỉ cần ngủ thêm là sức khoẻ phục hồi. Nhưng nếu cha mẹ không biết sửa chữa những nhược điểm đó, sự thiếu ngủ sẽ chất chồng thành mạn tính, th́ chỉ một thiếu hụt nhỏ cũng tạo nên bệnh lâu dài.
Thiếu ngủ là thủ phạm chính phá hoại kiểu ngủ ngon của cháu. Trong nhiều trường hợp, bố mẹ để cho cháu bỏ qua giấc ngủ trưa. Chẳng hạn như khi thời tiết quá đẹp, trời trong xanh, biển đầy sóng khiến cháu thấy thích thú và không đành ḷng bắt cháu ở trong nhà.
Một khi đă trượt ra khỏi giấc ngủ trưa, trẻ rất mệt mỏi. Thoạt tiên là trẻ dễ cáu kỉnh, dễ bị kích thích, gắt gỏng (thường là lúc về chiều hoặc chập tối). Sau đó, trẻ có thể bị thức đêm vô cớ. Cuối cùng, nhân một dịp nào đó như đi thăm ông bà chẳng hạn, cháu chống lại việc ngủ đêm. Đó là do thiếu ngủ ngày.
Khi các giấc ngủ ngày đều đặn th́ thời lượng ngủ đêm sẽ được cơ thể trẻ tự điều chỉnh, mặc dù cháu vẫn “thiếu mềm mỏng” vẫn “lo âu xa mẹ”. Nhưng khi ngủ ngày không đủ, t́nh trạng mệt mỏi sẽ tăng lên, cháu tỉnh táo và rất dễ thức giấc, do đó sẽ thiếu ngủ.
Giấc ngủ ngắnTrong đa số trường hợp, t́nh trạng thiếu ngủ của trẻ ở lứa tuổi này là do ngủ ngắn không đủ. Có bà mẹ phàn nàn rằng vú nuôi có thể cho con ngủ trưa được 2 giấc, c̣n mẹ th́ chỉ cho con ngủ trưa được 1 giấc, dỗ mấy cũng không được. Thực ra giấc ngủ trưa của cháu vẫn b́nh thường. Chỉ khác là vú nuôi phải thực hiện một cách có ư thức 2 giấc ngủ theo lịch mà mẹ cháu đă dặn; c̣n mẹ cháu th́ linh động hơn v́ cháu thích thức để chơi với mẹ, thậm chí khóc to lên sợ mẹ đi, hoặc khóc đ̣i mẹ đến. V́ vậy, các bà mẹ phải hết sức kiên quyết, làm đầy đủ các việc cần thiết để dỗ cho con ngủ (đu đưa, vỗ về, nựng nịu), kiên tŕ dỗ dành và đắp ấm, tắt đèn cho con ngủ.